De rector schrijft tien keer per jaar een column: ‘De rector spreekt’. Geschreven om aan te zetten tot nadenken of om te prikkelen. Soms deelt de rector zijn eigen mening, maar soms ook niet. De columns verschijnen voortaan elke eerste werkdag van de maand en zijn na te lezen op de website van de school.

De rector spreekt
Column 1 – 2021: De geluksmachine hapert

Beste leerling,

Een jaar of vijftig terug was je nog zelf verantwoordelijk voor je geluk. Met kleine dingen, een bal of een knikker, creëerde je je eigen wereld waarin gewonnen en verloren werd. Geluk was dichtbij, maakbaar en voor bijna iedereen bereikbaar. Langzaam maar zeker is er echter een nieuwe industrie ontstaan: de geluksindustrie. Deze industrie heeft vele verschijningsvormen zoals games, concerten, luxe restaurants of een oneindig aanbod van all-inclusive hotels en belevingsparken. Geluk wordt op een presenteerblaadje aangeleverd. Met geld koop je als het ware geluk. Op zich is dit niet erg, iedereen heeft recht op geluk en waar vraag is, ontstaat aanbod. Maar helaas zijn we ook voor een groot gedeelte ons vermogen kwijtgeraakt om zelf geluk te maken. Om van niets, iets te maken. Om ook te genieten van kleine dingen zonder de wauw-factor. Als iets niet leuk wordt gemaakt door anderen gaan we op zoek naar ander aanbod. Is de voetbalvereniging even niet leuk, dan ga ik toch wat anders doen. Alsof het de verantwoordelijkheid is van de trainer om jouw hobby leuk te maken. Ook school moet leuk zijn. Leraren voelen zich in grote mate verantwoordelijk voor het geluk van hun leerlingen. In mooie termen noemen we dat welzijn, maar er zitten opvallend veel gelukselementen in dat wat wij welzijn noemen. Immers de basis levensbehoeften zijn er, altijd. Maar zelf op zoek gaan naar geluk is een vaardigheid die we verleerd zijn.

En dan is er corona en komt de veel geprezen geluksmachine tot stilstand. Opeens worden we van de ene dag op de andere teruggeworpen op onszelf, op ons eigen vermogen om geluksgevoel te creëren. Dat blijkt een stuk moeilijker dan we ons eerst realiseerden. Geluk bleek ook iets anders te zijn dan we eerst dachten. Veel minder draait het om consumptie en steeds meer om sociaal contact. Geluk blijk je samen te maken en iedereen heeft daarin een verantwoordelijkheid. Zonder de geluksindustrie is er geen geluksmaker en geen gelukskoper. Iedereen heeft opeens een verantwoordelijkheid om een bijdrage te leveren aan geluk. Die realisatie doet pijn en wordt in het begin ervaren als depressiviteit of leegte. Maar zodra de realisatie er is dat je zelf verantwoordelijkheid draagt voor je eigen geluk, is de redding nabij.

Het onderwijs staat op zijn kop. Beleidsmakers liggen wakker van achterstanden en er is opeens veel geld beschikbaar om te voorkomen dat er een verloren generatie is. Maar de crisis heeft ons ook veel gebracht, al is het maar de realisatie dat er uiteindelijk maar één iemand is die ervoor kan zorgen dat je gelukkig bent en dat ben je zelf. School is niet leuk omdat er een leraar is die het voor jou leuk maakt, school is leuk omdat jij er bent. Jij maakt de school leuk en niet andersom. De leraar is een gids, iemand die je de weg wijst of behoedt voor fouten. Niet meer en niet minder. Geluk zul je zelf moeten creëren en problemen moet je zelf overwinnen. Corona heeft het je geleerd, doe er wat mee!

Administratie